01 czerwca 2026

Jak czytanie kształtuje mózg i dlaczego wygrywa z internetem

Na ostatniej Braterskiej prelekcji pt. „ZAGROŻENIA I WPŁYW TECHNOLOGII NA ROZWÓJ MÓZGU I PSYCHIKI DZIECI I DOROSŁYCH ORAZ SPOSOBY NEUTRALIZACJI NEGATYWNYCH SKUTKÓW”, uświadomiłam sobie jak ważne jest czytanie książek. Jak czytanie kształtuje mózg i dlaczego wygrywa z internetem, odwracając szkodliwe skutki wywołane przez prze bodźcowanie informacyjne i dopaminowe.

W dzisiejszym świecie, gdzie nasze palce niemal automatycznie przesuwają palcem po ekranach smartfonów, a uwaga jest towarem deficytowym, zapominamy właśnie o jednym z najpotężniejszych narzędzi rozwoju jakim jest książka. Czytanie to nie tylko rozrywka. To dosłowny trening siłowy (co uwielbiam bo daje najlepsze efekty ;) dla naszego mózgu, którego nie zastąpi nawet najbardziej edukacyjny film na YouTube.

Co dzieje się w głowie, gdy czytasz?

Kiedy scrollujemy media społecznościowe lub przeglądamy strony internetowe, nasz mózg działa w trybie "płytkim". Szybko skanuje nagłówki, wyłapuje słowa kluczowe i domaga się natychmiastowych strzałów dopaminy. Efekt? Rozproszenie, problemy z pamięcią i przebodźcowanie.

Czytanie książek działa dokładnie odwrotnie:

- Buduje nowe połączenia neuronowe. Z punktu widzenia neurologii, czytanie to skomplikowany proces. Mózg musi zdekodować symbole (litery), nadać im znaczenie, a następnie złożyć je w obrazy i idee. To stymuluje neuroplastyczność mózgu, co chroni go przed starzeniem.

- Wydłuża czas koncentracji. W przeciwieństwie do internetowego szumu, książka wymaga skupienia na jednej rzeczy przez dłuższy czas. To uczy nasz umysł cierpliwości i pogłębia zdolność do tzw. "głębokiej pracy".

- Rozwija empatię. Badania pokazują, że czytanie fikcji literackiej aktywuje te same obszary w mózgu, co przeżywanie danych sytuacji w rzeczywistości. Wchodząc w buty bohaterów, stajemy się bardziej wyrozumiali i inteligentni emocjonalnie.

Siedzenie w internecie to fast-food dla umysłu – szybko syci, ale na dłuższą metę szkodzi. Książka to pełnowartościowy, zdrowy posiłek.

Drodzy Rodzice!

Przykład idzie z góry.

Jako dorośli często narzekamy, że "dzisiejsza młodzież nie czyta". Prawda jest jednak taka, że dzieci nie słuchają naszych rad – dzieci nas naśladują. Trudno oczekiwać od dziecka, że z fascynacją sięgnie po lekturę, jeśli widzi rodzica spędzającego każdy wolny wieczór z nosem w smartfonie.

Dlatego, jeśli chcemy wychować mądre, empatyczne i potrafiące się skoncentrować dzieci, musimy zacząć od siebie.

Znajdź dla siebie chwile i zacznij czytać. Nawet 15 minut czytania przed snem zamiast przeglądania Facebooka wyciszy Twój układ nerwowy i poprawi jakość snu. Pokaż dziecku, że czytanie to przyjemność, a nie przykry obowiązek.

Czytaj dziecku na głos. Niezależnie od tego, czy ma dwa, czy osiem lat. Wspólne czytanie to nie tylko rozwój słownictwa i wyobraźni, ale przede wszystkim budowanie głębokiej, bezpiecznej więzi. To czas, kiedy jesteś w 100% dla niego, bez ekranów i powiadomień.

Podrzucaj wartościowe pozycje. Jesteś kuratorem biblioteki swojego dziecka. Zadbaj, by w domu zawsze pod ręką leżały ciekawe, dostosowane do wieku książki – komiksy, powieści przygodowe, biografie, mądre bajki edukacyjne. Pozwól dziecku wybierać, ale dbaj o to, by miało z czego.

Zainwestowanie w domową biblioteczkę i czas spędzony z książką to najlepsza polisa ubezpieczeniowa na przyszłość – zarówno Twoją, jak i Twojego dziecka.

Wyłączmy ekrany, otwórzmy książki.

Włączmy myślenie!

Nasze mózgi będą nam za to wdzięczne.

Książki dla dzieci

arrow
arrow

Kontakt

kontakt@ideowo.com

 

tel. 506 449 217